De jonge pianiste Ana Teresa Pereira (22) uit Braga, Portugal, brengt een pianorecital met werk van Ravel, Haydn, Debussy en de betrekkelijk onbekende Poolse componiste Grażyna Bacewicz.
PROGRAMMA
Joseph Haydn | Variaties op een eigen thema in f-klein (un poco divertimento)
Maurice Ravel | Menuet sur le nom d’Haydn
Claude Debussy | Pour le Piano
Grazyna Bacewicz | pianosonate no. 2
DE COMPONISTEN
Joseph Haydn (1732-1809) was een uitzonderlijk productief en vernieuwend componist. Als tijdgenoot van Mozart en Beethoven (zijn leerling), Clementi, Gluck en Bach’s oudste zoon Carl Philipp Immanuel, groeide Joseph uit tot de grootste muzikale vernieuwer in Europa na Johan Sebastiaan Bach. De omvang van zijn werk is enorm en zijn inspiratie leek onuitputtelijk. Meer dan 100 symfonieën, 20 opera’s, missen, oratoria om slechts zijn grootste werken aan te stippen.
Zijn invloed is niet te overschatten. Een groot belang van zijn werk voor de Europese muziek ligt in de ontwikkeling van de sonatevorm, voorbereid door C.Ph.I. Bach, die Haydn succesrijk in de driedelige orkestrale symfonie toepaste, toen een nieuwe vorm, én waarmee Haydn het strijkkwartet ontwikkelde tot een zelfstandig volwassen genre.
Van hem speelt Ana Teresa vanavond een meer klassiek werk, de Variaties op een eigen thema in f-klein, toen de componist 61 jaar was. Het werk is beroemd geworden om het expressieve en melancholische karakter ervan.
Van Maurice Ravel klinkt vanavond diens Menuet sur le nom d’Haydn, een eerbetoon van een jonger componist aan een oude meester.
Van Claude Debussy speelt Ana Teresa diens Pour le piano, een korte suite van 3 delen: Prélude, Sarabande en een Toccata. Het werk wordt algemeen beschouwd als het eerste rijpe werk van de componist. Het stuk is erg populair, zowel bij luisteraars als bij pianisten.
Grażyna Bacewicz (1909-1969) is de onbekende noot in ons programma van vanavond. Zij was een Pools componiste, geboren in een kunstzinnige Pools-Litouwse familie. Op jonge leeftijd gaf ze al concerten en op haar dertiende componeerde ze haar eerste werk. Grażyna begon haar muziekstudie in Warschau, waar ze viool, piano en compositie studeerde. Later stapte ze over naar Parijs, waar ze les kreeg van de wereldberoemde docent Nadia Boulanger. Boulanger wakkerde bij Grażyna de interesse in neoklassieke composities aan. Bacewicz was concerterend violiste maar een auto-ongeluk dwong haar het vioolspel op te geven. Ze concentreerde zich vanaf die tijd volledig op compositie. Zo is ze de eerste Poolse vrouwelijke Poolse componist van nationale en internationale faam geworden.
Grażyna wilde muzikaal onafhankelijk zijn en vermeed “stromingen” die in die tijd gangbaar waren. Haar muziek heeft een neoklassieke inslag, het is vrij toegankelijke muziek, vernieuwend, maar niet tot de uitersten die haar land- en tijdgenoten Lutoslawski en Penderecki nastreefden. Toch nam ze in haar werk mettertijd meer vernieuwende invloeden op, evenwel zonder het neoklassieke element te verloochenen.
Ze was productief als componiste en schreef meer dan 50 stukken, waaronder groot symfonisch werk, een zeer divers repertoire aan kamermuziek, veel soloconcerten voor verschillende instrumenten, orgelmuziek en werk voor instrumenten solo. Haar werk is veelvuldig bekroond.
Van Grazyna Bacewicz speelt Ana Teresa haar indrukwekkende 2e pianosonate uit 1953. Het werk bestaat uit 3 delen, twee onstuimige hoekdelen en een schitterend lyrisch en toegankelijk middendeel, het Largo. Opvallend in dit werk zijn de wat treurig aandoende melodieën die in het Largo vol weemoed mogen bloeien en in de onrustige hoekdelen een heel eigen en opgewonden karakter krijgen. Misschien dat de 2e wereldoorlog zijn invloed heeft doen gelden in dit werk? Een prachtige uitdaging voor pianist én luisteraar, deze bijzondere muziek.
Ana Teresa Pereira is te horen op donderdag 8 januari 2026 in de Ontmoetingskerk, Frankrijklaan 4, Haarlem. De kerk is open om 19.30 uur. Het concert is van 20.00 tot max. 21.00 uur. Voor die tijd kunt u een kopje koffie/thee drinken. Het concert is vrij toegankelijk, bij het verlaten van de kerk vragen we u om een vrijwillige eigen bijdrage. U kunt naar believen ook gebruik maken van onze QR code, om digitaal een storting te doen.
